Eduardo Mendoza zabiera czytelnika do słonecznej Barcelony, gdzie działa tajemnicza Organizacja zajmująca się rozwiązywaniem nietypowych spraw. Tym razem jej członkowie muszą zmierzyć się z trzema pozornie niezwiązanymi ze sobą zagadkami: śmiercią turysty w podejrzanym hoteliku, wybuchem jachtu należącego do milionera oraz nagłym spadkiem przychodów firmy produkującej konserwy rybne. Brzmi jak zadanie dla grupy doświadczonych detektywów, ale tutaj szybko okazuje się, że członkowie Organizacji są raczej dalecy od profesjonalizmu. Mają swoje absurdalne zasady, między innymi zakaz korzystania z telefonów i obowiązek porozumiewania się za pośrednictwem zaszyfrowanej audycji radiowej „Nocne marki”.
I właśnie na tym polega największy urok tej powieści. Autor bierze klasyczny schemat kryminału i wywraca go do góry nogami. Zamiast perfekcyjnych detektywów dostajemy grupę dość osobliwych ludzi, którzy próbują rozwiązywać skomplikowane sprawy, choć często sami nie do końca panują nad sytuacją. Ich nieporadność nie przeszkadza jednak w prowadzeniu śledztwa – przeciwnie, staje się jednym z głównych źródeł humoru.
Książka jest pełna absurdu, ironii i sytuacji, które trudno potraktować całkowicie serio. Mendoza bawi się konwencją powieści detektywistycznej, ale jednocześnie tworzy opowieść o ludziach, którzy za wszelką cenę chcą wierzyć, że ich działania mają sens. Bohaterowie przypominają trochę nieudolnych szpiegów, trochę samozwańczych detektywów, a chwilami wręcz ludzi, którzy przypadkiem znaleźli się w samym środku wielkiej intrygi.
Najbardziej podobało mi się to, że Mendoza nie traktuje swojej historii przesadnie poważnie. Czytelnik od początku wie, że może spodziewać się czegoś nieoczywistego, a kolejne wydarzenia tylko to potwierdzają. Zamiast napięcia budowanego wyłącznie przez strach czy poczucie zagrożenia autor często wykorzystuje komizm i absurd. Dzięki temu Trzy zagadki dla Organizacji są przede wszystkim lekką, inteligentną rozrywką.
To książka, którą warto polecić osobom lubiącym nietypowe kryminały, czarny humor i historie wymykające się schematom. Nie jest to opowieść, którą należy czytać wyłącznie po to, żeby dowiedzieć się, kto stoi za poszczególnymi zagadkami. Znacznie ważniejsza jest sama podróż przez absurdalny świat Organizacji i obserwowanie jej ekscentrycznych członków. Książka pokazuje, że śledztwo wcale nie musi być poważne, żeby było interesujące, a kryminał może być jednocześnie zabawny, groteskowy i pełen zaskakujących pomysłów. To przede wszystkim oryginalna komedia kryminalna, która spodoba się tym, którzy zamiast kolejnej przewidywalnej historii detektywistycznej szukają czegoś bardziej szalonego.
Tytuł: Trzy zagadki dla Organizacji
Tytuł oryginalny: Tres enigmas para la Organización
Autor: Eduardo Mendoza
Wydawnictwo: Znak Literanova
Data wydania: 15-07-2026
Przekład: Tomasz Pindel
Moja ocena: 8/10
